Çöp Şutu Teknik Şartnamesi
Bu sayfada; binalarda katlardan gelen atıkların ayrıştırma yapılmaksızın tek bir toplama birimine aktarıldığı çöp şutu (çöp bacası) sistemleri için hazırlanmış teknik şartnameyi bulabilirsiniz. Şartname; mimarların, proje müelliflerinin ve işverenlerin proje ve ihale dokümanlarında doğrudan kullanabilmesi için hazırlanmıştır.
Şartnamenin iki sürümü vardır: Kamu İhaleleri sürümü, Kamu İhale Kanunu gereği marka veya firma adı içermez. Özel Projeler sürümü, şartnameye uygun firmaları da listeler. Her iki sürümü bu sayfadan PDF olarak indirebilirsiniz.
Projede Aranması Zorunlu 3 Sertifika
Malzeme Sertifikası: Baca, boru ve bağlantı parçaları TS EN 1856-1'e uygun ve sertifikalı, TS EN 10088-1'e uygun paslanmaz çelikten (1.4301 / 1.4307 / 1.4401 / 1.4404) imal edilmiş olmalıdır.
Kapak Sertifikası: Otomatik kapak ve üst müdahale kapağı, TS EN 1634-1+A1'e göre test edilmiş, en az 90 dakika yangına dayanıklı olduğunu gösteren akredite bir kuruluş sertifikasına sahip olmalıdır.
Giyotin Tipi Yangın Damperi Sertifikası: Toplama odası bağlantı noktasında, 72 °C'de kendiliğinden kapanan, bağımsız ve ayrıca sertifikalandırılmış giyotin tipi bir yangın damperi bulunmalıdır.
Bu üç sertifika sunulamıyorsa sistem, projede aranan asgari güvenlik seviyesini karşılamıyor demektir.
Madde 1 — Malzeme ve İmalat Esasları
Baca, su ve hava geçirmeyen, TS EN ISO 1182'ye göre yanmaz nitelikte malzemeden yapılmış olmalıdır.
Baca, TS EN 10088-1'e uygun 1.4301, 1.4307, 1.4401 veya 1.4404 malzeme numaralı paslanmaz çelik levhadan imal edilmelidir.
Baca ve boru sistemi TS EN 1856-1 ve TS EN 1856-2'ye uygun ve bu standartlara göre onaylanmış (sertifikalı) ürünlerden oluşmalıdır.
Kaynak birleşimleri TS EN ISO 9692-1'e uygun otomatik veya yarı otomatik TİG kaynağı ile yapılmalı; punta veya sıralı dikiş kaynağı kullanılmamalıdır. Yalnızca boşaltma bölmesi ve yavaşlatma dirseği gibi ek imalatlarda elle TİG kaynağı yapılabilir.
Baca fabrikada tek parça (monoblok) olarak imal edilmeli, sahada kısaltma/uzatma yapılmamalıdır.
Madde 2 — Baca Ölçüleri
İç çap; 15 kata veya 45 m yüksekliğe kadar olan binalarda en az 500 mm, daha yüksek binalarda en az 600 mm olmalıdır.
Paslanmaz et kalınlığı; 45 m'ye kadar en az 1 mm, 45 m üzeri yükseklikte en az 1,5 mm olmalıdır.
Madde 3 — Boşaltma Bölmesi
Boşaltma bölmesi, Madde 1'de belirtilen malzemeden yapılmış olmalıdır.
Kapağının alt kenarının zeminden yüksekliği 900 mm ± 50 mm olmalıdır.
Conta ve sızdırmazlık elemanları, koku ve haşerenin bina içine geçişini önlemelidir.
Madde 4 — Havalandırma Bacası
Havalandırma bacası bir fanla donatılmalı; fan TS EN 60335-1'e uygun olmalıdır.
Havalandırma bacası ve fanın çapı en az 200 mm olmalıdır.
Madde 5 — Yıkama ve Dezenfeksiyon Sistemi
Sistemin temizlenmesi ve dezenfeksiyonu için fırçalı veya fırçasız otomatik bir yıkama sistemi bulunmalıdır.
Yıkama düğmesine basıldığında kapaklar otomatik olarak kilitlenmeli, yıkama tamamlanmadan açılamamalıdır.
Yıkama memesi, baca iç çeperine yaklaşık 120° açı ile su püskürtebilmeli ve 12 bar basınca kadar dayanıklı olmalıdır.
Yıkama suyu besleme borulamasının üstten veya alttan yapılması uygulama projesinde ayrıca belirlenir; bu husus işbu şartnamenin konusu değildir.
Madde 6 — Kapaklar ve Kapak Sertifikası
Üst müdahale kapağı en az 450 mm × 450 mm ölçülerinde, en az 1 mm kalınlıkta ve taşyünü dolgulu olmalıdır. Fırçasız yıkama sistemi kullanılması hâlinde üst müdahale kapağının bulunması isteğe bağlıdır.
Üst ana kapak, baca sistemini kapatmak ve — yalnızca yıkama sistemi fırçalı ise — yıkama elemanlarını taşımak amacıyla, sökülebilir ve takılabilir özellikte olmalıdır.
Otomatik kapak; elektromekanik kilitli, tek seferde yalnızca bir kapağın açılmasına izin veren, iç ölçüleri en az 380 mm × 450 mm olan ve UYGUN / UYGUN DEĞİL durumunu gösteren LED göstergeli olmalıdır.
Otomatik kapak ve üst müdahale kapağı, TS EN 1634-1+A1'e göre en az 90 dakika yangına dayanıklı olmalı ve akredite bir kuruluş tarafından sertifikalandırılmış olmalıdır. Sertifikası bulunmayan kapaklar kabul edilmemelidir.
Madde 7 — Kat Destek Konsolu
En az 4 mm et kalınlığına sahip, TS EN 10279'a uygun sıcak haddelenmiş çelik profilden yapılmış olmalıdır.
Korozyona dayanıklı boyalı veya galvanize edilmiş olmalı; bacayla temas eden yüzeyler kauçuk esaslı contayla donatılmalıdır.
Madde 8 — Yavaşlatma Dirseği
Titreşimlerin bacaya iletilmemesi için sistemden bağımsız olmalıdır.
En az 1,5 mm et kalınlığında olmalı; yatayla eğimi en az 45° (mimari zorunluluk hâlinde en az 30°) olmalıdır.
Baca yüksekliğinin 60 m'den fazla olması hâlinde süspansiyonlu yapı tercih edilebilir.
Madde 9 — Yangın Kapağı (Giyotin Tipi Damper) ve Sertifikası
Toplama odası ile bacanın birleştiği noktada, giyotin tipi ve sıcaklık 72 °C'yi aştığında kendiliğinden kapanan bağımsız bir yangın kapağı bulunmalıdır.
Bu kapak TS EN 1634-1+A1'e göre en az 90 dakika yangına dayanıklı olmalı ve akredite bir kuruluş tarafından ayrıca sertifikalandırılmış olmalıdır.
Madde 10 — Atık Toplama Kabı ve Atık Odası
Toplama kabı TS EN 840-1, TS EN 840-2 ve TS EN 840-3'e uygun tekerlekli konteynerden oluşmalı; en alt noktası zeminden en az 105 cm yükseklikte olmalıdır.
Atık odasının her bir kenarı 3 m'den az olmamak kaydıyla alanı en az 12 m² olmalıdır.
Zemin ve duvarlar tamamen fayans veya seramikle kaplı olmalı; temiz su musluğu ve en az 50 mm çapında pis su tesisatı bulunmalıdır.
Menfezli panik çubuklu yangın kapısı ve havalandırma sistemi bulunmalıdır.
Odanın konumu ve girişi, atığın bina dışına, belediye veya atık toplama aracının kolayca yanaşabileceği bir güzergâha taşınmasını sağlayacak şekilde projelendirilmelidir.
Odada en az bir adet, bina yangın sistemine bağlı yangın sprinkleri bulunmalıdır; oda büyüklüğüne göre sayı artırılabilir.
Madde 11 — Proje Onayı ve Montaj Çizimleri
İmalatçı, imalata başlamadan önce; baca çapı, et kalınlığı, kapak ölçüleri, kat destek konsolu detayı, yangın damperi konumu ve atık odası bağlantı noktasını gösteren, bu şartnameye uygunluğunu kanıtlayan ölçülü bir sistem çizimini işverene veya proje yürütücüsüne onay için sunmalıdır.
İmalata ve montaja, işveren/proje yürütücüsü onayı alınmadan başlanmamalıdır.
Montaj için; binanın mimari ve statik projeleriyle uyumlu, uygun ölçekte (örn. 1/50 kat planı, 1/20 detay) bir uygulama (montaj) çizimi hazırlanmalı ve saha ekiplerine iletilmelidir.
Uygulama çiziminde; her kattaki boşaltma bölmesi konumu, bacanın düşey güzergâhı, kat destek konsolu aralıkları, yavaşlatma dirseği detayı ve atık odası bağlantı noktası ayrıntılı olarak gösterilmelidir.
Sahada projeden sapma gerektiren bir durum ortaya çıkması hâlinde, değişiklik uygulanmadan önce işverenin/proje yürütücüsünün yazılı onayı alınmalıdır.
Madde 12 — Kontrol Panosu
Sistem tek bir kontrol panosu ile kontrol edilmeli; pano IP 65 koruma sınıfına sahip olmalıdır.
Panoda acil durum düğmesi bulunmalı; yüksek akım kabloları TS 13690'a uygun halojensiz olmalıdır.
Elektriksel donanımın seçimi, montajı ve kontrolü TS EN 60670-24, TS HD 60364-5-54, TS HD 60364-5-53 ve TS EN 60204-1'e uygun olmalıdır.
Madde 13 — Ses Yalıtımı
Bacanın tüm dış yüzeyleri, en az 25 mm kalınlığında TS 901-2'ye uygun bir malzeme ile kaplanmalıdır.
Madde 14 — İşaretleme ve Uygunluk Beyanı
Sistem üzerinde imalatçı unvanı, kurulum yılı, sistem türü ve güvenlik bilgilerini içeren kalıcı bir etiket bulunmalıdır.
İmalatçı, istenildiğinde bu şartnameye uygunluk beyanını ve Madde 1, 6 ve 9'da belirtilen sertifikaları (malzeme, kapak, yangın damperi) ilgili idareye sunmakla yükümlüdür.
Kaynak ve Uygulama Notu: Bu teknik şartname, TS 2166 "Yapılarda Çöp Bacalarının Projelendirilmesi ve Düzenlenmesi Kuralları" standardının kapsamı ile TS 13926'da benimsenen güncel malzeme ve güvenlik yaklaşımı esas alınarak hazırlanmıştır.